مرجان ساتراپی، نویسنده و کارگردان نام‌آشنای ایرانی که بیشتر با داستان‌های مصور «پرسپولیس» معروف است، امروز در ۵۶ سالگی درگذشت.
این ویدئو گزارشی از کتاب مصوّر «زن، زندگی، آزادی» است که به کوشش مرجان ساتراپی منتشر شده بود.

نسخه‌ی رایگان کتاب را از اینجا دانلود کنید.

aasoo.org/fa/multimedia/videos/4547
@NashrAasoo 💭

دو کار داستانی با حدود سی سال فاصله، فیلم «اجاره‌نشین‌ها»ی داریوش مهرجویی و داستان کوتاه «سراسر حادثه»ی بهرام صادقی جهانی مشابه را تصویر می‌کنند که بازتاب شکست است.

aasoo.org/fa/articles/5385
@NashrAasoo 💭

بازتاب شکست در «اجاره‌نشین‌ها»ی داریوش مهرجویی و «سراسر حادثه»ی بهرام صادقی 🔻

✍️ شباهت فیلم «اجاره‌نشین‌ها»ی داریوش مهرجویی (۱۳۶۵) با داستان کوتاه «سراسر حادثه»ی بهرام صادقی (۱۳۳۸) از همان نگاه اول آشکار است: مکان‌هایی مشابه، شخصیت‌هایی نزدیک به هم، هم‌سرنوشتی ساکنان خانه‌ها، و پی‌رنگ‌هایی که در نقطه‌های مهمی با یکدیگر همپوشانی دارند. این شباهت‌ها خواننده را وسوسه می‌کند که،‌ شتابزده، «اجاره‌نشین‌ها» را اقتباسی مستقیم از «سراسر حادثه» بداند.

✍️ «اجاره‌نشین‌ها» یکی از آثار شاخص سینمای اجتماعی ایران در دهه‌ی ۱۳۶۰ است. فیلم با ساختار یک کمدی موقعیت، داستان ساکنان یک ساختمان بساز و بفروشی را روایت می‌کند که درگیر اختلاف‌های بی‌پایان بر سر تعمیر و مدیریت آن می‌شوند. در ظاهر کمدی جمعی است، اما در عمق، نقدی است به ناکارآمدی روابط اجتماعی، بحران همکاری جمعی، و فرسایش اعتماد میان آدم‌ها. اهمیت فیلم در تاریخ سینمای ایران از آن‌روست که در قالب طنز، تصویری تمثیلی از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که در آن تصمیم‌گیری جمعی همواره به شکست می‌انجامد و نظم اجتماعی مدام در آستانه‌ی فروپاشی است.
«سراسر حادثه» یکی از نمونه‌های مهم ادبیات مدرن فارسی در دهه‌ی سی و چهل شمسی است که جهان روایتش بر پایه‌ی نوعی آشفتگی مداوم و بی‌ثباتی ادراکی شکل می‌گیرد. صادقی مرز روشنی میان واقعیت، سوءتفاهم، و اضطراب روانی نمی‌کشد و شخصیت‌ها را در فضایی قرار می‌دهد که در آن حادثه نه رخدادی استثنائی، بلکه وضعیت دائمی زندگی است.

@NashrAasoo 💭

نسل زدی‌ها چه می‌خواهند؟

🔸 نسل زد (Z) که در ایران به متولدین سال‌های آخر دهه‌ی هفتاد و دهه‌ی هشتادی ها می‌گویند، نسلی‌ست که با اینترنت و شبکه‌های اجتماعی بزرگ شده‌، بیش از هر نسل دیگری با جهان خارج در ارتباط بوده و به نظر می‌رسد که خواسته‌هایی فراتر از محدودیت‌های یک ساختار استبدادی دارد.

البته نسل ‌زدی‌ها مثل هر نسل دیگری ارزش‌ها و نگرش‌های بسیار گوناگونی دارند و نمی‌توان تصویری یک‌دست از آنها داد. با این حال، برای شنیدن حرف‌های آن‌ها، در روزهای پیش از شروع جنگ با چند جوان نسل زد در تهران صحبت کردیم. از نوع زندگی‌شان، از تصویری که دیگران از این نسل دارند، از تفاوت سبک زندگیشان با زندگی نسل‌ پیشین، از آروزها و امیدهایی که به آینده ایران دارند پرسیدیم. این‌ قسمتی از پاسخ امیر ۲۴ ساله است.

@NashrAasoo 💭

«افشین هاشمی نویسنده، بازیگر و کارگردان، چهره‌ی آشنای سینما و تئاتر ایران است و در چندین کار بهرام بیضائی چه در ایران و چه در آمریکا به عنوان بازیگر و دستیار کارگردان حضور داشته است. آنچه می‌خوانید چکیده‌ی گفتگوی شبنم طلوعی است با افشین هاشمی در مورد سالیانِ همکاری او با بهرام بیضائی تا لحظه‌ی درگذشت استاد.»

aasoo.org/fa/podcast/5388
@NashrAasoo 🔻

نقشِ یک اجبار بر شانه‌های کوه، نگاهی به مجموعه کولبرانِ ناصر قاضی‌زاده
🎥 زانیار عمرانی

کولبران در آثار ناصر قاضی‌زاده تنها کارگرانی در مرزهای جغرافیایی نیستند، بلکه نماد انسان‌هایی‌اند که در مرزهای بقا حرکت می‌کنند، میان زندگی و مرگ، میان امید و ناامیدی. بدن‌های خمیده، مسیرهای صعب‌العبور و بارهای سنگین، در نقاشی‌های او به زبان بصریِ رنجی تاریخی و تکرارشونده بدل می‌شوند.
ناصر قاضی‌زاده، متولد ۱۹۴۶ در سقزِ کردستان، از کودکی، با الهام از سنت‌های حماسی کهن، به نقاشی روی آورد و خیلی زود جهان خود را از خلال تصویر و روایت شکل داد. تحصیل در دانشکده‌ی هنرهای زیبا در تهران و سپس مهاجرت به پاریس پس از انقلاب، نقطه‌ی عطفی در شکل‌گیری نگاه هنری او بود، جایی که به گفته‌ی خودش، در مواجهه با هنر اروپا و تجربه‌ی زیسته‌ی تبعید، زبان بصری‌اش دگرگون شد.

@NashrAasoo 💭

«انقلاب لزوماً و صرفاً نتیجه‌ی اجتناب‌ناپذیر بحران‌های اقتصادی نیست. بسیاری از دولت‌های اقتدارگرا توانسته‌اند با ترکیبی از سرکوب، جیره‌بندی، یارانه‌های گزینشی، توسل به احساسات ملی‌گرایانه و کنترل اطلاعات، دوره‌های طولانی تورم شدید را پشت سر بگذارند. امروزه یکی از پرسش‌های مهم در مباحث اقتصادی این است که در این شرایط چه شکل‌هایی از اختلال اجتماعی محتمل‌تر می‌شود و تا چه حد می‌تواند تشدید شود.»

aasoo.org/fa/articles/5387
@NashrAasoo 🔻

قیمت نان شب، ناامیدی از فردای کار
فرهاد ثابتان

✍ در بهار ۱۴۰۵، هر خانوار تهرانی‌ای که برای خرید مایحتاج هفتگی به بازار می‌رود، با قیمت‌هایی روبه‌رو می‌شود که بیش از دو برابر سال پیش است. روغن، برنج، مرغ، نان. قیمت این کالاهای اساسی که بخش اصلیِ بودجه‌ی خانوار را تشکیل می‌دهد دچار جهشی بی‌سابقه شده، در حالی که دستمزدها کم‌وبیش راکد مانده و ریال نزدیک به نیمی از ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است. برای میلیون‌ها خانوار ایرانی، این تجربه‌ای است روزمره: مواجه‌شدن با این واقعیت که درآمد ناچیزشان برای تأمین ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی کافی نیست.

✍ تورم در حالت عادی آسیب‌های فراوانی دارد؛ اما تورم بالا و مزمن، به‌ویژه وقتی قیمت مواد غذایی، سوخت، اجاره و دارو را بالا می‌برد، ماهیتی متفاوت پیدا می‌کند: رنج اقتصادی به خشم سیاسی تبدیل می‌شود. این فرایند از کاهش قدرت خرید آغاز می‌شود. وقتی قیمت‌ها سریع‌تر از دستمزدها و مستمری‌ها افزایش می‌یابد، خانوارها سقوط مستقیم و مداوم سطح زندگی خود را تجربه می‌کنند. اما این فرسایش به شکل یکسانی توزیع نمی‌شود. خانوارهای ثروتمندتر و افرادی که از ارتباطات سیاسی برخوردارند، می‌توانند پس‌انداز خود را به دلار، طلا، مسکن یا دارایی‌های خارجی تبدیل کنند و مانع از کاهش امکانات مالیِ خود شوند. اما اکثریت بزرگی از مردم عادی ــ آموزگاران، پرستاران، کارگران، کارمندان دولت، بازنشستگان و کسانی که به حقوق ثابت یا مستمری وابسته‌اند ــ چنین امکانی ندارند. در واقع، تورم مثل نوعی مالیاتِ تنازلی عمل می‌کند و بارِ خود را بر دوش آسیب‌پذیرترین افراد می‌اندازد؛ به عبارت دیگر، کسانی که درآمد کمتری دارند مالیات بیشتری می‌پردازند. این مالیاتِ پنهانی برای طبقه‌ی متوسط و فقیر نوعی تجربه‌ی ملموس بی‌عدالتی و ناامنی اجتماعی است زیرا صاحبان مال و مکنت از آن مصون‌اند.

✍ در ایران امروز، افزایش هزینه‌ی کالاهای اساسی و گسترش بیکاری صرفاً نوعی فشار اقتصادی نیست بلکه نشانه‌ی شکافی است میان فشارهای تحمیلی به خانوارها و تواناییِ نهادهای سیاسی برای پاسخ‌گویی مؤثر به آن. اینکه این بحران به بی‌ثباتی اجتماعیِ بلند‌مدت بینجامد یا به‌تدریج مهار شود، به عوامل مختلفی بستگی دارد که مهم‌ترین‌شان سیاست‌های آینده‌ی حکومت ایران، دولت‌های غربی و نهادهای بین‌المللی‌ است. آنچه اکنون به‌وضوح دیده می‌شود، وضعیتِ بحرانی‌ِ نابسامانی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است، وضعیتی که بی‌اعتنایی به آن پیامدهایی فراتر از قیمت نان خواهد داشت.

@NashrAasoo 💭

نسل زدی‌ها چه می‌خواهند؟

🔸 نسل زد (Z) که در ایران به متولدین سال‌های آخر دهه‌ی هفتاد و دهه‌ی هشتادی ها می‌گویند، نسلی‌ست که با اینترنت و شبکه‌های اجتماعی بزرگ شده‌، بیش از هر نسل دیگری با جهان خارج در ارتباط بوده و به نظر می‌رسد که خواسته‌هایی فراتر از محدودیت‌های یک ساختار استبدادی دارد.

البته نسل ‌زدی‌ها مثل هر نسل دیگری ارزش‌ها و نگرش‌های بسیار گوناگونی دارند و نمی‌توان تصویری یک‌دست از آنها داد. با این حال، برای شنیدن حرف‌های آن‌ها، در روزهای پیش از شروع جنگ با چند جوان نسل زد در تهران صحبت کردیم. از نوع زندگی‌شان، از تصویری که دیگران از این نسل دارند، از تفاوت سبک زندگیشان با زندگی نسل‌ پیشین، از آروزها و امیدهایی که به آینده ایران دارند پرسیدیم. این‌ قسمتی از پاسخ نیلا ۲۱ ساله است.

@NashrAasoo 💭