«سال ۱۹۴۶، بر صحنه‌ی یک تئاتر عمومی در تهران، سه زن به نام‌های نِستا رمضانی، هایده احمدزاده و ویلما پروتیوا برای اجرای رقصی با عنوان کاروان ظاهر شدند. این اجرا نقطه‌ی عطفی در تاریخ حضور زنان بر صحنه‌ی نمایش در ایران به شمار می‌آمد؛ چرا که تا پیش از آن، حضور زنانی از اقشار متوسط و تحصیل‌کرده در فضای عمومی تحت عنوان رقصنده، عملاً ممکن نبود اما اجرای نمایش رقص کاروان در واقع واکنشی بود به قرن‌ها دگردیسی، حذف و استحاله‌ی بدن که ریشه در اعماق تاریخ ایران داشت.»

aasoo.org/fa/articles/5417
@NashrAasoo 🔻

نیچه منتقدِ بی‌رحمِ اخلاقِ قراردادی است. او توسل جستن افراد به اصول اخلاقی را برای توجیه اعمال و رفتار خود حیله و نیرنگ می‌داند. از دیدِ او اخلاق چیزی جز اطاعت از رسم و عادت نیست (سپیده‌دم)، ابزار مطیع کردن و کنترل افراد است. او در «غروب بت‌ها» سخت به سقراط می‌تازد و فیلسوف پرحرمتِ اخلاق را از نظر اخلاقی فردی منحط و موجب فروپاشی یونان و آدمی بدجنس می‌خواند که از «وحشیگریِ خود» در «کاردپرانیِ قیاسِ منطقی» لذت فراوان می‌برد، و می‌نویسد: «همه‌چیزش گزافه است، دلقک‌وار، شکلک‌ساز؛ همه‌چیزش پنهان‌کاری‌ست و حساب‌شده و زیرزمینی.»

aasoo.org/fa/articles/5422
@NashrAasoo 🔻

«هم در تو گریزم ار گریزم»؛ نیچه و فضیلت
ایرج قانونی

✍️ نیچه به وضوح در کارهای اولیه‌اش همچون سپیده‌دم ستیزه‌اش را با اخلاق عیان می‌کند، دستورات اخلاقی از افراد می‌خواهند که آنها را رعایت کنند بدون اینکه در فکر خویش به عنوان یک فرد باشند. او این کار را نه تربیت نفس که انکارِ خود می‌داند. اما با تأمل در آراء نهایی‌اش و تحلیل دقیق پاره‌ای از آخرین یادداشت‌هایش در می‌یابیم که او ملاحظاتی در اصول اخلاقی دارد و معیارهایی باریک برای درستی عمل اخلاقی می‌گذارد که فاصله‌ای با اخلاق‌گرایان و مؤسسان ادیان و حکمای قرون گذشته چون سعدی ندارد.

✍️ واقعاً نیچه چه چیز را دست می‌اندازد، فضیلت را، یعنی غایت و کمال انسانیت را؟ آیا او خودِ فضیلت را دست می‌اندازد یا وانموده‌ی آن را؟ هرچه هست در نظر اول «خرِ بافضیلت»، آدمِ نفهمِ خوبی است، آدمْ خوب باشد نفهم باشد چه اشکالی دارد! مگر هر چه تعداد خوب‌ها بیشتر باشد جهان جای بهتری نیست! اما ممکن نیست هر چه تعداد نفهم‌ها زیادتر باشد باز هم جهان جای بهتری باشد. «خرِ نفهم» دشنامی همگانی است اما «خرِ نفهمِ بافضیلت» یک ناسازه (پارادوکس) است، ناسزایی نیچه‌ای.

✍️ بدون بصیرت و شناخت هیچ فضیلتی فضیلت نیست چون اختیار نشده است. ما تنها آن چیزی را اختیار می‌کنیم که امکان رد کردنش را از پیش داشته باشیم. برای این کار لازم است که آن را بشناسیم. در غیر این صورت چون فضیلتِ ما از روی آگاهی نیست، سربزنگاه، آنجا که با منافع زودگذر شخص نخواند و او را عقب براند، آدمی بدون اینکه تقسیم به دو شخص شود وحدتش از دست می‌رود دو پاره می‌شود: یک پاره خودش می‌شود که در درون از هم پاشیده و پاره‌ای دیگر تصویر یا وانموده‌اش در بیرون، یک «بازیگر بزرگ»، به تعبیر نیچه، که در بیرون با جلال تمام خودنمایی می‌کند. از نظر نیچه چنین شخصی «پیوندی راستین با هیچ چیز (حتی موسیقی) ندارد»

@NashrAasoo 💭